Öğrenmeyi ve Hatırlamayı Kolaylaştıran Yöntem: Feynman Tekniği

Nobel ödüllü fizikçi Richard Feynman'ın buluşu olan Feynman Tekniği, yeni bir şey öğrenirken, bir konuyu hatırlamaya çalışırken ya da sınavlara hazırlanırken kullanabileceğiniz çok basit ama oldukça etkili bir yöntem.

İki tip bilgi var ve çoğumuz genellikle yanlış tip bilgiye odaklanırız. Birinci tip bilgi bir şeyin adını bilmeye yönelikken, ikinci tip bilgi o şeyi bilmeyi temel alır. Elbette, bunların ikisi de aynı şey değil. Nobel ödüllü fizikçi Richard Feynman bir şeyi bilmekle, bir şeyin adını bilmek arasındaki farkı kavrayanlardan ki başarısının ardındaki en büyük etmenlerden biri de bu. Feynman bu ayrımı şu çarpıcı anekdotta anlatıyor:

"Şu kuşu görüyor musun? Bu bir kahverengi gerdanlı ardıç kuşu, ona Almanya'da halzenfugel ve Çin'de ise chung ling deniyor. Ona verilen tüm bu adları bilsen bile yine de bu kuş hakkında hiçbir şey bilmiyor olursun. Bildiğin sadece insanlar hakkında bir şey olur, yani kuşa ne ad verdikleri. Şimdi bu kuş ötüyor, yavrularına uçmayı öğretiyor ve yazın ülkenin bir ucundan diğer ucuna kilometrelerce uçuyor ve kimse yolunu nasıl bulduğunu bilmiyor."

Buradan da anlayabileceğiniz gibi bir şeyin adını/tanımını bilmek onu anladığınız anlamına gelmez hiçbir zaman. Bir fikri gerçekten anlıyor musunuz yoksa bu fikrin tanımını biliyorsunuz, bunu sınamanın bir yolu var. Buna Feynman Tekniği deniyor. Feynman, matematikçi arkadaşlarından en karmaşık ya da anlaşılması güç kavramları bile kendisinin anlamayacağı karmaşık terimler kullanmadan açıklamalarını istemiş, bunu yapabildikleri takdirde, kendisinin de onlarla aynı sonuca ulaşacağını belirtmiştir. Tekniğin temelinde de bu basitleştirme yatıyor.

Sizler de Feynman Tekniğini,

1. Gerçekten anlamadığınız konuları/fikirleri anlamak için
2. Anladığınız fakat sınavlarda unuttuğunuz konuları/fikirleri hatırlamak için
3. Sınav öncesi etkili bir çalışma yöntemi olarak kullanabilirsiniz. Bu yöntemi kullanarak bir fikri uzun yıllar hatırınızdan çıkmayacak şekilde, kısa sürede derinlemesine kavrayabileceksiniz.

Feynman Tekniğine şimdi bir göz atalım:

1. Adım: Konuyu Belirleyin
Boş bir kağıt alın. Öğrenmek istediğiniz konunun başlığını kağıdın en üstüne yazın.

2. Adım: Konuyu Bilmeyen Birine Anlatır gibi Anlatın
Kağıdın geri kalanına konuyu hiç bilmeyen birine anlatıyormuşçasına, mümkün olduğunca karmaşık ifadeler kullanmaktan kaçınarak öğrendiklerinizi yazın. Bir çocuğun bile anlayabileceği kadar basit bir dil kullandığınızda kendinizi de konuyu daha derin bir seviyede anlamaya ve konular arasındaki ilişki ve bağlantıları basitleştirmeye zorlamış olursunuz. Aynı zamanda yazdığınızı sesli olarak tekrar etmek çok daha etkili olacaktır.

3. Adım: Takıldığınız Noktada, Kaynağa Geri Dönün
2. adımda hatırlamakta ya da anlatmakta zorlandığınız yerler olduğunu fark ettiğinizde konu hakkında çalıştığınız kaynaklara geri dönün. Öğrendiklerinizi kağıda aktarabilecek hâle gelinceye kadar tekrar tekrar okuyun ve çalışın. Sözgelimi biyolojiden yazılınız var ve evrimi basit cümlelerle açıklamakta zorlanıyorsunuz. Biyoloji kitabınızı açın ve evrimle ilgili kısmı yeniden okuyun (tabii Türkiye’de evrimle ilgili kayda değer bir şey bulabilirseniz). Şimdi kitabı kapatın ve yeni bir boş kağıt alarak evrimle ilgili öğrenmiş olduklarınızı yazın. Bu aşamayı sorunsuzca hâlletiyseniz, asıl çalışma kağıdınıza dönerek çalışmaya devam edebilirsiniz.

4. Adım: Basitleştirin ve Benzerlikler Kurun
Artık kağıda döktüklerimizi gözden geçirebiliriz. Einstein'ın "Bir şeyi 6 yaşında bir çocuğa anlatamıyorsanız, siz de anlamamışsınız demektir" sözünden de anlayabileceğimiz gibi karmaşık bir jargon kullanıp kafa karıştırıcı açıklamalar yapmak yerine, dilimizi basitleştirmek ve benzerlikler kurmak anlamayı kolaylaştıracaktır. Opsiyonel olarak: 6 yaşında birini bulup, öğrendiklerinizi ona anlatmayı deneyin. Sorunsuz bir şekilde anlıyorsa, siz de gerçekten anlamışsınız demektir.

Bu harika yöntem yalnızca öğrenmeyi ve hatırlamayı kolaylaştırmakla kalmıyor, aynı zamanda farklı düşünme şekillerine pencere açarak fikirleri baştan aşağı yeniden inşa etmemizi sağlıyor. Fikir ve konuları daha derinden anlamamızı kolaylaştırıyor. Hepsinden önemlisi, sorunlara bu şekilde yaklaşarak, ne konuştukları hakkında en küçük bir fikri bile olmayanları anlamamızı sağlıyor.

Kaynaklar:
https://www.farnamstreetblog.com/2015/01/richard-feynman-knowing-something/
https://www.farnamstreetblog.com/2012/04/learn-anything-faster-with-the-feynman-technique/
https://www.scotthyoung.com/learnonsteroids/grab/TranscriptFeynman.pdf
Öğrenmeyi ve Hatırlamayı Kolaylaştıran Yöntem: Feynman Tekniği Öğrenmeyi ve Hatırlamayı Kolaylaştıran Yöntem: Feynman Tekniği Reviewed by GarajimdakiEjder on 14:03 Rating: 5

14 yorum:

Eleştiriyi eleştiren adam dedi ki...

Çok güzel teşekkürler. Fakat teknik anlatımı sırasında Türkiye'ye laf soktuğunuzun da farkındayız. Siz milleti kör, alemi aptal mı sanırsınız. Siyaset ve polemik yapmadan anlatım yapın, başımız üstünde yeriniz var.

Ebru Uzun dedi ki...

Yazı çok güzel fakat arada parantez içinde zannedersem espri diye yaptığınız kişisel yorumlar tekniğin bilimselliğine de gölge düşürmüş. Keşke sadece Feynmar tekniğinden bahsetseymişsiniz. Hem böylelikle eğitim adına bir kaynak olarak linki de kullanabilirdik.

Adsız dedi ki...

Bahsi gecen anekdotun babasi ile feynman arasinda gectigini ve bu bakis acisini babasinin feynmana vermis oldigunu belirtseydiniz daha iyi olurdu sanirim

Adsız dedi ki...

Anlatımınız için teşekkürler, pek faydalı oldu. Parantez içi için de ayrıca teşekkürler. Gerçekleri göz önüne sermek herkesin harcı değildir.

Unknown dedi ki...

Yalın bir gerçeği dile getirmiş.Abartmayın.

Zehra Zehra dedi ki...

İnsan öğrendiğini bulunduğu yerde yaşayarak değerlendiriyor, paranteze bir teşekkür de benden. Durum ne ise fotoğrafta çıkan o oluyor, evrimle ilgili kayda değer bir durum olsaydı keşke! Hapishanelerdeki gazeteciler, tulumbaca biten sular, kadına, çocuğa, hayvana şiddet, taciz, tecavüz ve cinayet haberleri yerine dünyada birincilik ödülleri alan gençlerimiz ve bilim insanlarımızın haberleriyle onur duyardık.

Adsız dedi ki...

Şöyle bir fikir edindim. Zihinde bilgi için erişim bağlantıları var. Bu bağlantılarda belirli bir sayıda. Bu metotda bu bağlantıları anlatma, takıldığında kaynaktan arama ve değişik benzerlikler kurma ile tekrar tekrar kullanıyorsunuz. Sanki bilgisayar depolama veya merkezi işlemci önbelleği gibi. Bilgisayarlarda bu sayede hız kazandılar. Aslında hatırlama dediğimiz zahmetsizce erişimin; bu önbellek misalinde olduğu gibi, zihindeki bağlantıları en son ve en çok kullanılan erişilebilirle yapılması mıdır ?
Levent KILIÇ

feyyaz corapci dedi ki...

Daha 3 gün önce PISA sonuçları açıklandı. Bu size bir şey ifade etmiyor mu? Niye gerçekleri kabul etmiyorsunuz?

gül dedi ki...

Pardon ama, Türkiye'de Evrim konusunda kayda değer bir çalışma yapılmış da yazar mı görmezden gelmiş? Bırakın çalışmayı evrim karşıtı öğretiler resmi eğitim müfredatlarına sokulmuş..

Adsız dedi ki...

Böyle bır yazının arasına basit laf sokmanın bir işe yaramayacaığını biliyorsunuz.
Eğer sizi rahatsız ediyorsa, şikayet etmek yerine bir şey yapın.
Evrimle ilgili Türkiye'de eksik olan bilgileri bulup, paylaşmanızı bekliyoruz.

Adsız dedi ki...

Burası resmi bir kurumun sitesi falan değil. O nedenle de Evrim Ağacı yazılarında espri ya da göndermeler olabilir bence. Tabii ciddi bir makalede bunlara yer verilmez. Ancak tüm yazılarında kuru bir anlatım olması gerekmez. Jir de ülkemizin ve insanlarımızın zayıflıktan ve eksiklikleri hatalari gibi konulardan söz ederken alınganlık gösterilmesi son derece komik.

GarajimdakiEjder dedi ki...

Birilerinin farkına varmalarını sağlamak için aralara bir şeyler sıkıştırmak gerekiyormuş gerçekten. Belli ki 80'lerden beri eğitim sisteminde sistematik bir evrim karşıtlığı olduğunun farkında değiller. Bunu bilmeseler bile (Derste Darwin'den bahsetti diye soruşturma geçiren öğretmenlerden de haberi yok diyelim) TÜBİTAK'a yapılanların farkında olmamak için herhalde Mars'ta falan yaşıyor olmak lazım. Ne zaman şu biat kültüründen çıkıp gerçek sorunları görmeye başlayacaklar, işte o zaman her şey düzelmeye başlayacak.

Orhan Uğurlu dedi ki...

Evrim hipotezini çürütmek için tersine evrimleşiyoruz...

Anka dedi ki...

PISA sıralamasındaki embesiller buraya gelip yorum yapıyor!